Eksponat miesiąca - październik

 

Cierlica  w zbiorach Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach pochodzi z Kiełpina.  Służyła  do otłukiwania włókien lnu.  Składa się ze stojaka i miecza. Stojak tworzą dwa słupki połączone żerdkami. Cierlica tym różniła się od międlicy, że miała dwie szczeliny. Następnie włókno wyczesywano ręczną szczotką, aby usunąć resztki paździerzy i oddzielić pakuły od włókna długiego.

 

 

Umiejętność wykorzystywania naturalnych materiałów do wyplatania różnorodnych przedmiotów, przędzenia i tkania  znana była na Kaszubach od wieków.

 

Oprócz plecionkarstwa i powroźnictwa, tkactwo jest jedną z bardziej zaawansowanych odmian technik przeplatania.  Na przestrzeni XVIII - XIX wieku należało ono na Kaszubach do najpospolitszych zajęć rękodzielniczych.

 

Obróbką surowca lnianego i owczego oraz tkactwem zajmowały się głównie kobiety. Wykonywano zarówno tkaniny ubraniowe, jak i np. chodniki, tzw. szmaciaki. Prace związane z przygotowaniem przędzy  i wyrobem tkanin wykonywane były w okresie od późnej jesieni do przedwiośnia.

 

Mimo znacznego rozwoju przemysłu włókienniczego w II poł. XIX w., jeszcze co najmniej do II wojny światowej trwano na Kaszubach przy tradycyjnym ludowym tkactwie.

 

Najstarszych materiałów dotyczących tkactwa dostarczają okazy wydobyte w gdańskiej osadzie rzemieślniczo-rybackiej z czasów wczesnośredniowiecznych, gdzie wydobyto znaczne ilości tkanin jednobarwnych i pasiastych. Ponadto w 1936 r. na torfowisku Józefa Lewny w Łączyńskiej Hucie odkryto fragment plecionej maty. Wytworzona z dartego łyka,  jest najstarszym  materiałem z obszaru Polski (pochodzi z okresu neolitu ok. 4000-3000 p.n.e). Znajduje się ona w zbiorach naszego muzeum  - w Sali haftu.

 

 

Czytaj więcej...

Dzień Prządki

Panie z Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Kaszubskiego zaprezentują swoje wyroby rękodzielnicze m.in. lalki sznureczkowe, torby, szale, chusty wykonane na drutach i  szydełku itp.  Ponadto zaprezentują pokaz przędzenia, gręplowania, tkania a także szydełkowania i robienia na drutach. Wstęp wolny, dla szkół obowiązują zapisy.

 

Wernisaż prac graficznych Błażeja Kwidzińskiego

 

20 października 2018 r. w Muzeum Kaszubskim w Kartuzach odbył się wernisaż prac graficznych Błażeja Kwidzińskiego.

 

Na wernisaż przybyło wiele osób, w tym rodzina, znajomi artysty,  a także członkowie Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Kaszubskiego i Towarzystwa Miłośników Kartuz.

 


Cieszę się, że młodzi ludzie czerpią inspiracje z dziedzictwa Kaszub, to bardzo ważne, gdyż pokazuje, że cenią spuściznę naszych przodków – powiedziała dyrektorka muzeum.

 

Na spotkaniu Pan Błażej omówił w bardzo ciekawy sposób proces tworzenia plakatu i skąd bierze inspiracje i pomysły na kolejne projekty.

 

Wydarzenie uświetniła swoim występem Marta Goluch – utalentowana wokalistka, która wprowadziła zebranych w wyjątkowy nastrój.

 

Błażej Kwidziński urodził się  w Kartuzach i tu na stałe mieszka. Z  wykształcenia jest inżynierem  informatykiem, absolwentem  Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych w Gdańsku. Grafik i fotograf z zamiłowania. Z Muzeum Kaszubskim w Kartuzach współpracuje od 2015 roku.

 

 

 

Spotkanie było niespotykane nie tylko ze względu na twórczość Błażeja Kwidzińskiego. Była to także okazja do przekazania do zbiorów Muzeum cennych artefaktów. Kartuskie muzeum wzbogaciło się o cenny śpiewnik Kaszuby, wydanie przedwojenne, który przekazała Barbara Kramp, a taże naczynia mosiężne podarowane przez Krystynę Grzymkowską.

 

Unikatowe dwa numery Karthäuser Zeitung, gazety wydawanej do 1923 r. w Kartuzach sprezentowała Renata Kiedrowska, za które szczególnie wdzięczna jest dyrektorka muzeum.

 

 

 

Wernisaż wystawy "Haft kaszubski szkoły żukowskiej"

17 października br. w Gmachu Głównym Politechniki Gdańskiej odbył się  wernisaż wystawy Haft kaszubski szkoły żukowskiej.

Wydarzenie to miało na celu upowszechnianie rękodzielnictwa kaszubskiego, a zwłaszcza promocję haftu szkoły żukowskiej, a także wesprzeć działania hafciarek i Fundacji  Skansenu Pszczelarskiego do planowanego wpisu hafciarstwa kaszubskiego szkoły żukowskiej na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.

 

Na wystawie można było zobaczyć piękne prace hafciarek: Bronk z Somonina (poprzez Muzeum), Gruby, Jelińskiej, Płotki, Reglińskiej z Żukowa. Oprócz nich zaprezentowane zostały także inne hafty m.in. bieżniki, poszewki na poduszki, serwetki kaszubskie czy obrus.

Wyeksponowano również m.in.: haft z Kanadyjskich Kaszub (w ramce)  i trzy książki w tym D. Shulista w Kanady. Hafty zostały przygotowane  zgodnie z kanonami szkoły żukowskiej haftu kaszubskiego,  na białym lub szarym płótnie lnianym.

W uroczystym otwarciu wystawy wzięli udział Profesor Edmund Wittbrodt - prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego i Dyrektor Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach - Barbara Kąkol. Był też przedstawiciel Fundacji Skansenu Pszczelarskiego w Żukowie Marian Jeliński, który był współorganizatorem wydarzenia, a zarazem przewodnikiem po wystawie.

W tym dniu zaprezentowany został także  film o hafcie kaszubskim szkoły żukowskiej, w którym wiele osób mówi w języku kaszubskim.  

Na wernisaż przybyło bardzo wiele osób, studenci i pracownicy Politechniki Gdańskiej, hafciarki z Klubu hafciarskiego Tulpa,  prezes Fundacji Skansenu Pszczelarskiego w Żukowie - Piotr Jeliński z synem, Kazimierz Formela wiceprezes kartuskiego oddziału  ZK-P oraz osoby w kaszubskich strojach z Kartuz. Opiekę nad zbiorami pełnili pracownicy Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach:  Michał Chsitowski i Tadeusz Wanke.

Dla Kartuz i Żukowa nobilitacją jest to, że hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej jest tak bardzo zauważane na terenie kraju. Ważne, że są osoby, które chcą przekazywać tę wiedzę młodemu pokoleniu i niezmiernie cieszy, że młodzież chce przejąć i kultywować tę tradycję. Taką osobą jest m.in. studentka Politechniki.

Serdecznie dziękuję Panu Rektorowi za użyczenie pomocnych osób, przestrzeni wystawowej oraz gablot, antyram i innych dodatków, a także Profesorowi Edmundowi Wittbrodtowi - prezesowi Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego za przemówienie na wystawie naszego haftu.

Szczególnie cenna była bezinteresowna pomoc wielu hafciarek, a zwłaszcza Małgorzaty Gruby, która  pięknie się prezentowała  na Politechnice w kaszubskim stroju z haftami.

Bardzo dziękuję Panu Marianowi Jelińskiemu i Joannie Adrian-Balcer za pomoc przy organizacji wystawy.

Warto dodać, że w 2015 roku hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej (Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu) wpisano na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

W tym roku wystawa haftów kaszubskich szkoły żukowskiej była również eksponowana w siedzibie UNESCO w Paryżu i wyjechały tam dwie hafciarki z Żukowa.

Również w 2018 r. hafciarkę w Żukowie odwiedził przedstawiciel Narodowego Instytutu Dziedzictwa z Warszawy.

Wszystkie te działania mogłoby zaniknąć gdyby zabrakło ludzi silnie związanych z Kaszubami, z tym miejscem i z kultywowaniem tradycji, za co bardzo serdecznie dziękujemy.

Czasowa wystawa haftu kaszubskiego w ubiegłym roku gościła w Ansbach w Bawarii, zaś do dnia 19 października tego roku można było podziwiać nasze hafty w Gdańsku.

 

fot. Krzysztof Krzempek/Politechnika Gdańska
fot. Barbara Kąkol (dwie ostatnie fotografie)

Wystawa haftu kaszubskiego szkoły żukowskiej

 

Muzeum Kaszubskie w Kartuzach, Fundacja Skansenu Pszczelarskiego w Żukowie oraz Rektor Politechniki Gdańskiej serdecznie zapraszają na wystawę haftu kaszubskiego szkoły żukowskiej, która odbędzie się w Gmachu Głównym Politechniki Gdańskiej. Na wystawie zaprezentowane zostaną zbiory Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach i Fundacji Skansenu Pszczelarskiego w Żukowie.

Aktualności

31 grudzień 2018
  SZOPKA GWIAZDKOWA   Autor: Leon Okrój   Miejsce powstania: Karwieńskie Błota   Rzeźba przedstawiająca stajenkę z drzwiczkami, którymi można ją zamknąć jak skrzynkę. Wewnątrz niej znajdują s...
10 grudzień 2018
W piątek (7 grudnia) odbył się wernisaż wystawy "Zima w obiektywie" pana Ryszarda Mielewczyka. Spotkanie swoim występem uświetniła pani Marta Goluch. Wszyscy goście mogli odczuć atmosferę zbliżający...

Muzeum Kaszubskie im. Franciszka Tredera w Kartuzach
Copyright © 2012

Projekt i wykonanie: Projekt i realizacja: StudioArt.biz