Podczas prac porządkowych i inwentaryzacyjnych prowadzonych w zabytkowym budynku przy ul. Klasztornej 16 w Kartuzach dokonano interesującego odkrycia. Odnaleziono fragment tapety papierowej, tłoczonej i drukowanej w ornamentalne wzory pasowe. Wierzchnia wartwa tapety wykonana jest w kolorach beżowo-jasnożółto-zielonych, o formach ornamentalnych utworzonych ze zgeometryzowanych motywów roślinnych charakterystycznych dla stylu Art Deco. W trakcie prac konserwatorskich odkryto dwie wcześniejsze warstwy innych tapet znajdujących się pod spodem. Chronologicznie pierwszą warstwę stanowi tapeta z ornamentem roślinnym: kwiatowo – liściastym w kolorystyce jasnożółtej i czarnej (lub ciemnobrązowej) na jednolitym tle w kolorze sepii (fot. 15). Następna warstwa to tapeta również o ornamencie kwiatowym, ale w stylistyce secesyjnej i jasnej, pastelowej kolorystyce: białe i różowo-pomarańczowe (pierwotnie możliwe, że czerwone) kwiaty na żółto – brązowym tle o zgeometryzowanych motywach liści i łodyg (fot. 13). Wierzchnią warstwę stanowi tapeta o kompozycji pasowej z geometrycznymi elementami, o pierwotnej kolorystyce trudnej do określenia (przypuszczalnie błękitno – biało - złotej), obecnie zielonkawo – kremowej (fot. 11). Ostatnia warstwa ozdobiona była dodatkowo fryzem (zachowanym na dwóch konserwowanych fragmentach) z geometrycznym wzorem, który był dodatkowo podmalowany farbami wodnymi. Dokładny czas oraz warsztaty lub zakłady produkcyjne, w których powstały kolejne tapety, nie jest znany. Prawdopodobnie tapety powstały na terenie Niemiec.
Budynek przy ul. Klasztornej 16 ma wielowiekową historię. Początkowo był związany z zespołem klasztornym Kartuzji Gdańskiej. W różnych okresach mieściły się w nim m.in. młyn, spichlerz oraz piekarnia. W XIX wieku obiekt przebudowano na budynek mieszkalny.
Odnalezione tapety pozwalają spojrzeć na historię tego miejsca z perspektywy codziennego życia jego mieszkańców. Zmieniające się wzory i sposoby dekorowania wnętrz pokazują, jak na przestrzeni dziesięcioleci zmieniały się gusta i moda, a także sposób urządzania domowych przestrzeni.
Fragmenty tapet, ze względu na ich wartość historyczną i dokumentacyjną, zostały przekazane do Muzeum Kaszubskiego im. Franciszka Tredera w Kartuzach. Zostaną odpowiednio zabezpieczone i opracowane, dzięki czemu zachowamy kolejny materialny ślad historii miasta. W przyszłości mogą również stać się częścią ekspozycji poświęconej historii Kartuz i zespołu klasztornego.
Takie odkrycia pokazują, że historia miasta kryje się nie tylko w dokumentach i wielkich wydarzeniach. Czasem można ją odnaleźć w pozornie zwyczajnych elementach dawnego wystroju wnętrz.
Dokumentacja konserwatorska fragmentów tapet (PDF, 4,72 MB)
