Pamięci Gen.Bryg. Stanisława Dąbka

 

19 września 2014 r. w Muzeum Kaszubskim im. F. Tredera w Kartuzach nastąpiło odsłonięcie obelisku upamiętniającego Gen. Bryg. Stanisława Dąbka, Dowódcę Lądowej Obrony Wybrzeża oraz IV Kartuskiego Batalionu Obrony Narodowej.

Odsłonięcia, w 75 rocznicę śmierci generała, dokonali Mirosława Lehman Burmistrz Kartuz, prof. Grzegorz Berendt naczelnik Biura Edukacji Publicznej oddziału IPN w Gdańsku, wykładowca historii na Uniwersytecie Gdańskim oraz Norbert Maczulis dyrektor Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach.

Po uroczystym odsłonięciu prof. Grzegorz Berendt opowiedział o Obronie Wybrzeża w pierwszych dniach kampanii wrześniowej. Generał Stanisław Dąbek był dowódcą Lądowej Obrony Wybrzeża w tym IV kartuskiego Batalionu Obrony Narodowej. Został powołany na dowódcę LOW przez naczelnego wodza E. Rydza Śmigłego za pośrednictwem gen. W. Bortnowskiego, inspektora Armii „Pomorze”.

Walki w ramach Lądowej Obrony Wybrzeża trwały od 1 do 19 września 1939.

1 września 1939 oddziały Lądowej Obrony Wybrzeża na wysuniętych pozycjach, na Kępie Oksywskiej i w rejonie Gdyni zostały zaatakowane przez korpus generała L. Kaupischa i zgrupowanie generała F. Eberhardta.
Płk Dąbek z siłami 15.000 żołnierzy (z niekompletnym uzbrojeniem) bronił Wybrzeża w walce przeciwko 45 000 żołnierzom niemieckim, czterokrotnej przewadze broni maszynowej i dziewięciokrotnej przewadze artylerii. Wobec powyższego – Lądowa Obrona Wybrzeża, której dowództwo powierzono w ostatniej chwili płk. Dąbkowi, była z góry skazana na porażkę.
W nocy z 1 na 2 września podkomendni płk. Dąbka zaczęli walkę od kontrataku, w wyniku którego udało im się zepchnąć Niemców do Gdańska. Następnie przez pierwszy tydzień wojny oddziały płk. Dąbka toczyły w obronie Gdyni zaciekłe bitwy głównie w rejonie Kartuz i Sopotu.

Przeważające siły niemieckie zmusiły pułkownika Dąbka do decyzji oddania rejonu Gdyni i odwrotu wszystkich sił na teren Kępy Oksywskiej. (Był to teren portu wojennego). Rolą Kępy Oksywskiej miało być stworzenie bastionu obronnego wspomagającego Hel od strony lądu i broniącego bezpośrednio portów w Gdyni. Jednakże brak umocnień, fortyfikacji (rowów strzeleckich) przyczynił się do wzrostu strat po stronie polskiej.

Lotnictwo niemieckie i pancernik „Schleswig – Holstein” niemal codziennie do 9 września ostrzeliwali Kępę Oksywską. Od momentu wycofania się na Kępę Oksywską i po zajęciu Gdyni przez wojska hitlerowskie 14 września, oddziały płk. Dąbka znalazły się w pułapce, z której nie można było się już wydostać,

19 września, wyczerpawszy wszelką możliwość dalszej obrony, płk Dąbek poprowadził garstkę pozostających przy nim żołnierzy do ataku, podczas którego został trafiony w głowę odłamkiem pocisku moździerzowego. W wyniku beznadziejnego położenia i żelaznej konsekwencji wcześniejszego postępowania, pułkownik Dąbek odebrał sobie życie. O godzinie 17.00 Kępa Oksywska skapitulowała. Tak długa obrona w nierównym boju Kępy Oksywskiej była możliwa dzięki talentowi taktycznemu i nieugiętej postawie płka Stanisława Dąbka. Inteligentny sposób prowadzenia działań wojennych, niezłomność, wytrwałość, męstwo a przede wszystkim umiłowanie ojczyzny i walka za nią do ostatniej kropli krwi charakteryzowała płk Stanisława Dąbka. Poczucie wielkiego patriotyzmu, zjednywanie sobie ludzi, okazywany im szacunek, zaowocował poderwaniem ludności cywilnej w tym Kaszubów do walki o ojczyznę.

Tak wielki człowiek zasłużył na upamiętnienie przez Kaszubów. Stąd zrodził się pomysł i inicjatywa dyrektora Muzeum Kaszubskiego, ażeby w 75 rocznicę Jego śmierci odsłonić obelisk pamięci gen. Stanisława Dąbka.

 



Noc Muzeów 2014 felieton

Już po raz szósty w Muzeum Kaszubskim im. F. Tredera w Kartuzach odbyła się Kartuska Noc Muzeów.

Czytaj więcej...

Kartuska Noc Muzeów 2014 felieton

Kartuska Noc Muzeów już za nami! 18.05.2014 r.

Czytaj więcej...

KARTUSKA NOC MUZEÓW 2014

 Muzeum Kaszubskie

 im. F. Tredera w Kartuzach

 zaprasza

 na KARTUSKĄ NOC MUZEÓW,  która odbędzie się 17 maja 2014 r. (sobota  )

 godz. 19.00

 

 

Czytaj więcej...

Kartëskô skra

 

29 marca 2014 r., po raz XIV odbyła się gala wręczania nagród Burmistrza Kartuz Kartëskô skra. Wśród wyróżnionych osób znalazł się przewodniczący Rady Muzeum Kaszubskiego im. F. Tredera w Kartuzach Pan Edmund Lewańczyk.

Czytaj więcej...

Aktualności

17 czerwiec 2018
Zapraszamy na półkolonie, które odbędą się w dniach 10 – 14 lipca 2018 w godzinach 11.00-14.00   Formularz zgłoszeniowy oraz zgoda(plik w formacie docx)    

Muzeum Kaszubskie im. Franciszka Tredera w Kartuzach
Copyright © 2012

Projekt i wykonanie: Projekt i realizacja: StudioArt.biz